Koolhydraten

Koolhydraten in het KiGen koivoer
bt_bb_section_bottom_section_coverage_image

Koolhydraten

Koolhydraten in het KiGen koivoer

In de voorgaande pagina’s zijn we diep ingegaan op de rol van het soort eiwitten dat in koivoer wordt gebruikt. Ook is uitgelegd waarom KiGen uiteindelijk voor vrijwel alle voeren heeft gekozen voor de meest kostbare vorm van eiwit, namelijk het LT-vismeel 71.

Naast eiwitten vormen vetten en koolhydraten een belangrijke voedingsbron in koivoer.

In dit deel staan we vooral stil bij koolhydraten en leggen we uit waarom KiGen tot de keuze is gekomen van het kostbare gierst als voornaamste bron van koolhydraat.

Het is opvallend dat er altijd erg veel aandacht uitgaat naar de gebruikte eiwitten, maar de keuze voor koolhydraten nauwelijks aandacht krijgt.

Koolhydraten zijn technisch gezien geen essentiële nutriënt voor koi, maar ze spelen in koivoer wel een functionele en economische rol. Hieronder een technisch overzicht van de meest gebruikte kolhydraatbronnen in koivoer, met hun functie, voordelen en aandachtspunten.

Meest gebruikte koolhydraten in koivoer.

1. Tarwe (tarwemeel / tarwegries / tarwezetmeel)

Veruit de meest gebruikte koolhydraatbron in koivoer.

Functie

  • Energiebron
  • Bindmiddel bij extrusie
  • Verbetert pellet structuur en waterstabiliteit

Eigenschappen

  • Hoog zetmeelgehalte
  • Goed verteerbaar voor koi (zeker bij geëxtrudeerd voer)
  • Laag in anti-nutritionele factoren

Waarom populair

  • Betrouwbaar
  • Constante kwaliteit
  • Relatief goedkoop

Tarwe wordt vaak gebruikt als “basisdrager” van het voer.

Meest gebruikte koolhydraten in koivoer.

2. Maïs (maïsmeel / maïszetmeel)

Veelgebruikte secundaire energiebron.

Functie

  • Energiebron
  • Ondersteuning van extrusieproces

Eigenschappen

  • Hoog zetmeel
  • Goed verteerbaar na thermische bewerking
  • Relatief neutraal van smaak

Aandachtspunt

  • Lager eiwit- en micronutriëntgehalte dan tarwe
  • Te hoge dosering kan leiden tot vetopslag i.p.v. groei

Meest gebruikte koolhydraten in koivoer.

3. Rijst (rijstmeel / rijstzemelen)

Premium koolhydraatbron, vooral in hoogwaardige voeders.

Functie

  • Licht verteerbare energie
  • Ondersteuning darmfunctie

Eigenschappen

  • Zeer goed verteerbaar
  • Laag in vezels en ANF’s
  • Mild voor het spijsverteringskanaal

Waarom gebruikt

  • Geschikt voor:
  • Koudere watertemperaturen
  • Gevoelige koi
  • Onderhoudsvoeders

Deze 3 bronnen van koolhydraten worden veelal toegepast in de productie van koivoer.

Tarwe, mais, of rijst. Daarnaast wordt ook wel gebruik gemaakt van erwten, gerst, aardappel en suikers.

KiGen heeft verder gezocht dan de ‘usual suspects’ en is uitgekomen op gierst als bron voor koolhydraten. Net als bij het eiwit LT71, is gierst geen voor-de hand-liggende, of goedkope oplossing als bron voor koolhydraten, maar wel een erg goede.

Voordelen van gierst ten opzichte van gangbare koolhydraten

1. Zetmeelstructuur en verteerbaarheid

Gierst bevat zetmeel met:

  • Kleine zetmeelgranulen
  • Goede enzymatische afbraak in de darm
  • Stabiele, gelijkmatige energieafgifte

2. Lager gehalte aan anti-nutritionele factoren (ANF’s)

In vergelijking met:

  • Soja
  • Sommige tarwefracties

zal gierst bijdragen aan:

  • Rustiger darmmilieu
  • Minder irritatie van darmwand
  • Betere nutriëntenopname bij gevoelige koi

3. Glutenvrij: functioneel voordeel

Gierst bevat geen gluten.

Waarom dat relevant kan zijn:

  • Gluten dragen niet bij aan voedingswaarde voor koi
  • Kunnen bij sommige vissen bijdragen aan plakkerige feces
  • Beïnvloeden waterstabiliteit van feces

Gierst zal resulteren in:

  • Compactere feces
  • Minder fijne deeltjes in het water
    (dit effect is subtiel, maar in de praktijk soms merkbaar)

4. Gierst bevat relatief meer:

  • Magnesium
  • Fosfor (organisch gebonden)
  • Silicium (in kleine hoeveelheden)

Hoewel dit geen primaire reden is om gierst te gebruiken, kan het:

  • Bijdragen aan enzymactiviteit
  • Celstofwisseling ondersteunen

Voordeel is klein, maar positief.

5. Betere pellet structuur en extrusie-eigenschappen

Gierstzetmeel:

  • Gelatiniseerd goed
  • Draagt bij aan stabiele pelletvorming
  • Zal bijdragen aan langzame wateropname van de pellet

Resultaat:

  • Pellet blijft langer intact
  • Minder uitspoeling van oplosbare stoffen
  • Lagere directe waterbelasting

Vergelijking tussen gangbare koolhydraten en KiGen GIERST

SCHEMA

*1 Wat doen ANF’s?

ANF’s kunnen:

  • Eiwitvertering remmen
  • Mineralen binden (zoals calcium, fosfor, zink)
  • Darmirritatie veroorzaken
  • Groei vertragen
  • Het immuunsysteem belasten

Bij koi zie je dit vooral terug als:

  • Slechtere groei
  • Meer afval (troebel water)
  • Mindere kleurontwikkeling
  • Gevoeligheid voor stress/ziekte

*2

Een glycemische piek in koivoer betekent een snelle stijging van de bloedsuikerspiegel van de koi nadat hij het voer heeft gegeten. Simpel uitgelegd:

  • Sommige ingrediënten (vooral snelle koolhydraten zoals tarwe, maïs of suikers) worden heel snel verteerd.
  • Daardoor komt er in korte tijd veel glucose in het bloed dat is de glycemische piek.

Waarom is dit belangrijk bij koi?

Koi zijn geen zoogdieren en kunnen grote schommelingen in bloedsuiker slechter verwerken dan wij. Te hoge of te snelle pieken kunnen leiden tot:

  • Stress op de stofwisseling
  • Vetopslag in lever en organen
  • Verminderde weerstand
  • Slechtere groei op lange termijn
  • Meer afvalstoffen slechtere waterkwaliteit

Wat veroorzaakt een hoge glycemische piek in koivoer?

Ingrediënten met een hoge glycemische index, zoals:

  • Tarwe(meel)
  • Maïs(meel)
  • Suikers
  • Slecht verwerkte zetmelen
  • Goedkoop bindmiddel

Als de voordelen van gierst ziet ten opzichte van bijvoorbeeld tarwe en mais, dan dringt zich de vraag op: Waarom wordt gierst dan niet vaker gebruikt?

Belangrijke redenen:

  1. Prijs (duurder dan tarwe/maïs)
  2. Beschikbaarheid en consistentie
  3. Extrusie kennis nodig (niet elke fabriek optimaliseert voor gierst)
  4. Beperkte zichtbare winst bij bulkvoer

Het voordeel van gierst komt vooral tot zijn recht in hoogwaardig, technisch geformuleerd voer, niet in standaard massaproductie.

Conclusie (kort en eerlijk)

Gierst biedt een reëel, technisch voordeel als koolhydraatbron in koivoer door:

  • Goede verteerbaarheid
  • Lage ANF-belasting
  • Glutenvrije samenstelling
  • Mogelijk gunstiger feces- en waterbeeld
  • Stabielere energieafgifte

KiGen claim

KiGen gebruikt gierst als standaard koolhydraatbron vanwege de combinatie van hoge verwerkbaarheid in extrusie, goede zetmeelbenutting en de mogelijkheid tot lage nutritionele ‘ruis’ (minder ongewenste plantaardige bijeffecten).

In karperachtigen (Cyprinus carpio) is aangetoond dat toevoeging van parelgierst aan het rantsoen geen negatieve effecten groeiparameters/FCR liet zien ten opzichte van de controle.

Waarom dit relevant is in koivoer: koolhydraten in visvoer zijn niet alleen energie; ze zijn ook functioneel belangrijk voor pellet binding, stabiliteit en het beperken van uitspoeling/voerverlies, factoren die direct doorwerken in voerbenutting en waterbelasting.

Gierst is een functionele, goed verwerkbare zetmeelbron die bij correcte verwerking (extrusie) bijdraagt aan stabiele pellets en efficiënte benutting, met potentieel gunstig effect op reststoffen ten opzichte van minder optimale koolhydraatkeuzes.